 |
Powieść Miejscowe znieczulenie ukazała się w Niemczech
w roku 1969, pomiędzy najważniejszymi dziełami Güntera Grassa: w kilka
lat po Trylogii Gdańskiej (Blaszany bębenek, Kot i mysz,
Psie lata), na kilka lat przed Turbotem. Był to okres wytężonej
aktywności politycznej autora, który w owym czasie zaangażował się głęboko
w kampanię wyborczą niemieckiej socjaldemokracji i jej przywódcy - późniejszego
kanclerza - Willy Brandta.
W Miejscowym znieczuleniu Grass opisuje ówczesny stan ducha Niemców: poczucie zastoju, oczekiwanie zmiany, bezkompromisowy bunt młodości i sceptycyzm wieku dojrzałego. Pojawiają się też echa lat wojny i hitleryzmu - częsty u pisarza motyw nieprzezwyciężonej przeszłości. Bohater powieści, Eberhard Starusch, czterdziestoletni profesor berlińskiego gimnazjum, cierpi z powodu bólu zębów i musi poddać się długotrwałemu leczeniu. Fotel dentystyczny staje się u Grassa jakby sofą psychoanalityka. W ciągu kolejnych wizyt Starusch przeprowadza rozrachunek z życiem własnym i całej swojej generacji, bilansując porażki, zaniechania i frustracje. Będąc w młodości buntownikiem sympatyzuje z buntem młodych, ale sam już nie jest do niego zdolny: przystosował się do otaczającego świata, jego wrażliwość i wola działania zostały w imię tzw. zdrowego rozsądku "miejscowo znieczulone". Czy trwale i nieodwracalnie? |
|