 |
Autorzy pracy są uznawani za najlepszych znawców problematyki konspiracji pomorskiej w latach 1939-1945. Mają w swym dorobku publikacje książkowe i liczne artykuły dotyczące dziejów Pomorza podczas okupacji niemieckiej, a zwłaszcza funkcjonowania na Pomorzu struktur Polskiego Państwa Podziemnego oraz regionalnych i lokalnych organizacji konspiracyjnych.
Polska Podziemna na Pomorzu w latach 1939-1945 to jedyne jak dotąd syntetyczne opracowanie dziejów pomorskiej konspiracji oparte na wynikach najnowszych badań archiwalnych (prowadzonych w Polsce i zagranicą), wykorzystujące zbiory prywatne, relacje świadków i uczestników wydarzeń. Tekst główny pracy - w układzie problemowo-chronologicznym - składa się z pięciu części: w części pierwszej omówiono genezę konspiracji pomorskiej i przedwojenne przygotowania w ramach dywersji pozafrontowej oraz wywiadu; część druga poświęcona została tworzeniu struktur wojskowych (SZP, ZWZ - AK) i cywilnych Polski Podziemnej na Pomorzu; w części trzeciej przedstawiono ogniwa pomorskie ogólnopolskich organizacji podziemnych (m.in. Szare Szeregi, Związek Jaszczurczy, NSZ, Miecz i Pług); część czwarta prezentuje regionalne i lokalne organizacje pomorskie, przede wszystkim największą z nich - Tajną Organizację Wojskową "Gryf Pomorski" (z racji jej dramatycznych losów towarzyszy jej w ostatnich latach wielkie zainteresowanie i rezonans społeczny); w części piątej wszechstronnie opisano funkcjonowanie wywiadu, działalność sabotażową i dywersyjną, ukazano przyczyny największych dekonspiracji oraz taktykę i metody zwalczania przez Niemców całej konspiracji pomorskiej, a także tragiczne losy wielu jej członków (po aresztowaniu przez gestapo i w pierwszych latach po wojnie). W książce zamieszczono: biogramy najważniejszych osób tworzących Polskie Państwo Podziemne na Pomorzu; indeksy: nazwisk i pseudonimów, miejscowości; mapy i fotografie. Praca naukowców: Bogdana Chrzanowskiego, Andrzeja Gąsiorowskiego, Krzysztofa Steyera - autorów, których wysiłek badawczy wzbudza najwyższy szacunek i uznanie - stanowi niezwykle cenną publikację dla historyków, ale także - jako kompendium wiedzy o pomorskiej konspiracji - dla nauczycieli i szerszego grona czytelników. Z pewnością będzie to podstawowa, wręcz fundamentalna praca dla wszystkich zajmujących się problematyką konspiracji na Pomorzu w latach 1939-1945. |